Σίγουρα έχεις συναντήσει πολλές φορές σε αγώνες αθλητές με αμαξίδιο. Έχεις αναλογιστεί, όμως, ποτέ τον αγώνα που κάνουν αυτοί οι αθλητές και τα εμπόδια που πρέπει να ξεπεράσουν για κάτι που για σένα είναι αυτονόητο, όπως η συμμετοχή σε έναν αγώνα; Και πόσο μεγάλο επίτευγμα είναι όταν αυτοί οι αθλητές καταφέρνουν να τα ξεπερνούν όλα και να πετυχαίνουν μεγάλες επιδόσεις;
Μία τέτοια επιτυχία ήταν και του Μάριου Ψαραδέλη που με συνοδό τον Άρη Νικολακόπουλο συμπλήρωσε 100+χλμ. στον φιλανθρωπικό αγώνα No Finish Line στον εξαιρετικό χρόνο των 18:36:15.
Όμως, πώς βλέπει αυτή την επιτυχία ο Μάριος και σε ποιο σημείο είμαστε ως χώρα στην αποδοχή αθλητών ΑΜΕΑ σε αγώνες;
Κατά την πρόσφατη συμμετοχή σου στο No Finish Line συμπλήρωσες με τον συνοδό σου Άρη Νικολακόπουλο 100,5 χλμ. σε 18:36:15, επίδοση που αποτελεί και την καλύτερη από αθλητή ΑΜΕΑ στη χώρα μας. Πώς αισθάνθηκες;
Ήταν μία εμπειρία που δύσκολα χωράει σε λέξεις. Φτάσαμε σε ένα επίτευγμα που νομίζω δεν έχει ξαναγίνει σε ολόκληρο τον πλανήτη. Φέραμε σε πέρας μία μια διαδρομή με πόνο, επιμονή αλλά και συγκίνηση.
Από τις πρώτες ώρες κατάλαβα ότι ο αγώνας δεν θα ήταν εύκολος. Οι κραδασμοί από την άσφαλτο, το δύσβατο πλακόστρωτο και το σαμαράκι της χρονομέτρησης επιβάρυναν πολύ τη μέση μου. Κάναμε τον γύρο της πλατείας στο πεδίο του Άρεως 134 φορές και κάθε πέρασμα ήταν σαν ένα νέο χτύπημα στο σώμα. Προσπαθούσα να σταθεροποιούμαι πάνω στο αμαξίδιο κρατώντας ίσια την πλάτη μου, ενώ ταυτόχρονα πάσχιζα να συγχρονίσω την αναπνοή μου με την τροχιά του εδάφους που είχε αρκετά σκαμπανεβάσματα.
Σύντομα, άρχισα να νιώθω πρώτα σημάδια ηλίασης και καθώς η ζέστη γινόταν όλο και πιο αισθητή στο σώμα, η εξάντληση γινόταν πιο έντονη και έπρεπε να καταβάλλω μεγάλη προσπάθεια για να διατηρήσω σταθερό ρυθμό και καθαρό μυαλό.
Κάπου στα μισά της διαδρομής, άκουσα ξαφνικά έναν περίεργο μεταλλικό θόρυβο, από αυτούς που σε κάνουν να αντιλαμβάνεσαι αμέσως ότι κάτι δεν πάει καλά. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα ένιωσα το αμαξίδιο να χάνει τη σταθερότητά του και να σπάει κυριολεκτικά σε δύο κομμάτια. Μιλάμε για μία στιγμή σοκ, μπροστά στα μάτια δεκάδων θεατών. Ευτυχώς, είχαμε σκεφτεί από πριν το ενδεχόμενο βλάβης και είχαμε μαζί μας ένα δεύτερο εφεδρικό αμαξίδιο. Αυτή η πρόβλεψη μάς επέτρεψε να συνεχίσουμε σχετικά γρήγορα, χωρίς να χαθεί η προσπάθεια εκείνης της ημέρας.
Μόλις έπεσε η νύχτα και φτάσαμε στον τερματισμό που είχαμε βάλει στόχο μαζί με τον συνοδό μου, ένιωσα κάτι βαθύτερο από ικανοποίηση. Για λίγα δευτερόλεπτα, επικράτησε μια παράξενη σιωπή μέσα μου, αφού σταμάτησε το σώμα να παλεύει και άφησε χώρο μόνο για συναίσθημα παίρνοντας τον Άρη μία σφιχτή αγκαλιά. Βίωσα ανακούφιση και ταυτόχρονα μια συνειδητοποίηση του πόσο μακριά μπορεί να φτάσει ένας άνθρωπος όταν συνεχίζει παρά τις δυσκολίες. Εκείνη η στιγμή, είχε κάτι πολύ ανθρώπινο· ήταν η αίσθηση πως όλη αυτή η εμπειρία άξιζε τελικά τον κόπο.
Από τους αγώνες που έχεις συμμετάσχει, ποιες στιγμές ξεχωρίζεις;
Αυτό που μένει περισσότερο στη μνήμη μου, είναι οι ανθρώπινες εικόνες της διαδρομής. Σχεδόν σε κάθε αγώνα, άνθρωποι όλων των ηλικιών, μας ενθαρρύνουν, μας χειροκροτούν και αντιδρούν με επιφωνήματα ενθουσιασμού. Μέσα στην κούραση, ένα χαμόγελο, ή μια μικρή κουβέντα αποκτά τεράστια σημασία. Εκεί καταλαβαίνεις, πόση δύναμη μπορεί να δώσει ένας άνθρωπος στον άλλον, χωρίς καν να τον γνωρίζει.
Θυμάμαι επίσης, εκείνες τις στιγμές που άντεξα και κατάφερα να μείνω δυνατός μέχρι το τέλος γεμάτος συγκίνηση. Τις φορές που ήθελα να σταματήσω και, όμως, συνέχισα. Έχουμε συνηθίσει εστιάζουμε αυθόρμητα στα χιλιόμετρα, στα μετάλλια, στις διακρίσεις και στους χρόνους. Όμως, πίσω από τους αριθμούς, υπάρχουν μικρές αναμνήσεις, που μένουν χαραγμένες και μας ακολουθούν σε όλη την πορεία της ζωής μας.
Ποιος είναι ο επόμενός σου αγώνας;
Αυτή τη στιγμή, δίνω προτεραιότητα στην αποκατάσταση, ώστε να μπορέσω να κοιτάξω αυτά που έρχονται στη πορεία. Μετά από μια τόσο απαιτητική προσπάθεια, γνωρίζεις καλύτερα τι χρειάζεται το σώμα σου, τι αντέχει το budget σου και πού χρειάζεται να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή.
Μαζί με την ομάδα «Τρέξε Μαζί Μου» συμμετέχω ενεργά σε αγώνες σε όλη την Ελλάδα. Ελπίζω η επόμενη συμμετοχή μου, να είναι ακόμα πιο συναρπαστική και να εμπνεύσει περισσότερους ανθρώπους να ασχοληθούν με τον αθλητισμό.
Πώς ήταν η συνεργασία σου με τον Άρη;
Με τον Άρη ξεκινήσαμε μία συνεργασία που βασίστηκε πολύ στην εμπιστοσύνη. Πλέον έχουμε καταφέρνει να δημιουργήσουμε μία σχέση ζωής που βασίζεται στις ηθικές αξίες.
Φρόντιζε τη μέση μου όταν οι κραδασμοί έγιναν έντονοι, προσπάθησε να σταθεροποιήσει το σώμα μου στο αμαξίδιο, με κρατούσε ενυδατωμένο, μου έδινε ηλεκτρολύτες και μικρά γεύματα. Παράλληλα, έπρεπε να διαχειρίζεται τον ρυθμό, την κούραση και την ψυχολογία και των δύο μας.
Σε έναν αγώνα 18 ωρών απαιτείται συνεχής επικοινωνία, γιατί οι συνθήκες αλλάζουν διαρκώς. Υπήρχαν στιγμές που καταλάβαινε ότι κάτι είχε αρχίσει να με δυσκολεύει και προσπαθούσε αμέσως να βρει λύση.
Χρωστάω πολλά σε εκείνον. Θα τολμήσω να πω, ότι έχουμε χτίσει έναν ιδιαίτερο δεσμό ανάμεσα μας και θεωρώ μεγάλη ευλογία να υπάρχει αγάπη χωρίς όρους μαζί με έναν άνθρωπο που σε κάνει να νιώθεις ξεχωριστός. Ο Άρης προέρχεται από μια εξαιρετική οικογένεια που έχει καλλιεργήσει την ενσυναίσθηση και τον έχει αναθρέψει δίνοντάς του θεμελιώδεις αρχές που σπάνια συναντάει κανείς στις μέρες μας. Είμαι πραγματικά περήφανος που τον έχω βάλει στη ζωή μου.
Μάλιστα, δεν είναι λίγες οι φορές που σατιρίζω την επαφή μας. Όλοι έχουμε ένα φύλακα άγγελο ο οποίος είναι εκεί για να μας προσφέρει ηρεμία. Αναρωτιέμαι γιατί ο δικός μου πρέπει να με ξυπνάει από τις 6:30 το πρωί για να τρέχουμε σε αγώνες. Αναζητώ μια σοβαρή απάντηση.
Πώς σε αντιμετωπίζουν οι υπόλοιποι δρομείς;
Η πλειοψηφία των συναθλητών στο Νο Finish Line, μας αντιμετώπισε με σεβασμό και ζεστασιά. Είχαμε τεράστια ενθάρρυνση, χειροκρότημα και πραγματική διάθεση υποστήριξης. Σε αρκετά σημεία, επικράτησε μία όμορφη αλληλεγγύη, καθώς έδειξαν πρόθυμοι να βοηθήσουν, παρά την ατομική τους εξάντληση.
Ωστόσο, δεν μπορώ να κρύψω, ένα περιστατικό που θέτει σημαντικά ερωτήματα για την κοινωνική συνοχή. Όταν ζητήσαμε ευγενικά από έναν συμμετέχοντα να κάνει λίγο στην άκρη, η απάντησή του ήταν: «Εδώ δεν είναι για αμαξίδιο. Τι βλακείες είναι αυτές;». Το συγκεκριμένο γεγονός, δε με ενόχλησε τόσο προσωπικά, αλλά με προβλημάτισε κυρίως σε επίπεδο συλλογικότητας γιατί ένας αγώνας, είναι συχνά μικρογραφία της κουλτούρας την οποία υιοθετεί μία μερίδα ατόμων.
Βλέπεις ανθρώπους που ανοίγουν χώρο, αλλά βλέπεις και αντιλήψεις που, ακόμα σε σπρώχνουν στο περιθώριο. Κάπως έτσι, συνειδητοποίησα ξανά, πως η παρουσία ενός ατόμου με αναπηρία σε δημόσιο χώρο, παραμένει για κάποιους, κάτι που πρέπει να εξηγηθεί, ενώ θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητη. Δυστυχώς, υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται να αντιληφθούν την αναπηρία ως φυσική παρουσία στον αθλητικό χώρο.
Μέσα στο ίδιο πλαίσιο, ενδέχεται να συνυπάρχουν τόσο η αποδοχή, όσο και η προκατάληψη. Και ίσως, αυτό να είναι το πιο σημαντικό μήνυμα: Η κοινωνία μπορεί να αλλάξει, όταν κάθε άνθρωπος ξεχωριστά, επιλέγει συνειδητά, να αλλάξει τη δική του νοοτροπία ζωής.
Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζεις κατά τη συμμετοχή σου σε έναν αγώνα;
Η πιο έντονη πρόκληση είναι ότι, σε κάθε run, χρειάζεται να διαχειριστείς ταυτόχρονα πολλά επίπεδα δυσκολίας, όπως το έδαφος, οι κραδασμοί, η θερμοκρασία, και η αντοχή του σώματος.
Ένα ακόμη κρίσιμο θέμα είναι το ίδιο το αμαξίδιο. Όταν ο εξοπλισμός πιέζεται για τόσες ώρες, κάθε βλάβη μπορεί να επηρεάσει την προσπάθεια. Για έναν αθλητή με αναπηρία, το τροχήλατο αποτελεί προέκταση του σώματος μέσα στον αγώνα και όχι ένα απλό μέσο μετακίνησης. Αν κάτι πάει στραβά, επηρεάζεται όλη η συμμετοχή.
Πόσο έχουμε βελτιωθεί ως χώρα για τη συμμετοχή ΑΜΕΑ σε αγώνες; Βλέπεις μεγάλες διαφορές από τους αγώνες του εξωτερικού;
Από την μία έχουν γίνει σημαντικά και θετικά βήματα. Υπάρχει μεγαλύτερη ορατότητα, περισσότερη συζήτηση και σε αρκετές διοργανώσεις καλύτερη διάθεση να συμπεριληφθούν άτομα με αναπηρία. Ωστόσο, δεν μπορούμε να πούμε ότι έχουμε φτάσει εκεί που μας αξίζει καθώς η πραγματική συμπερίληψη εκτείνεται πέρα από την αγωνιστική δράση.
Στο εξωτερικό, σε αρκετές περιπτώσεις, υπάρχει πιο οργανωμένη παρέμβαση σε θέματα προσβασιμότητας και συχνά καλύτερες υποδομές. Στην Ελλάδα έχουμε μεν ανθρώπους με καλή πρόθεση, όμως αυτό από μόνο του δεν αρκεί. Χρειάζεται σχεδιασμός και διαρκής ψυχοεκπαιδευτική στήριξη.
Για μένα, το ζητούμενο είναι να μη θεωρείται η συμμετοχή ενός ατόμου με αναπηρία «εξαίρεση». Να αντιμετωπίζεται επιτέλους ως κανονικότητα. Εκεί θα φανεί η πραγματική πρόοδος.
Τι ώθησε, όμως, τον συνοδό του Μάριου, Άρη Νικολακόπουλου, να δοκιμάσει αυτή την εμπειρία;
Πόσο διαφορετικό είναι το τρέξιμο ως συνοδός με το ατομικό τρέξιμο; Τι σου προσφέρει εσένα;
Η ειδοποιός διαφορά ανάμεσα στο ατομικό τρέξιμο και ως συνοδός βρίσκεται στο ότι όσον αφορά αγώνες με αμαξίδιο ο συνοδός και ο αθλητής πάνω στο αμαξίδιο γίνονται ομάδα με όλη τη σημασία της λέξης. Η αλληλεπίδραση συνοδού και αθλητή στο αμαξίδιο είναι καθοριστική για το αποτέλεσμα που θα έρθει στον αγώνα.
Μέσα από αγώνες ως συνοδός έμαθα ότι η χαρά δε βρίσκεται σε αυτά που παίρνεις, αλλά σε αυτά που δίνεις. Δε θα ήταν υπερβολή να πω ότι με τον Μάριο έχει αναπτυχθεί μια αγάπη που έχει ξεκινήσει από αμοιβαία αλληλοεκτίμηση. Επιπλέον, έχουν αναπτυχθεί δεσμοί φιλίας και με άλλους αθλητές με αμαξίδια και συνοδούς.
Ποια ήταν η σκέψη και η αφορμή για να ξεκινήσεις να τρέχεις ως συνοδός;
Η αφορμή για να ξεκινήσω το τρέξιμο ως συνοδός θεωρώ ότι ήταν Κάρμα, μια αλληλουχία συνεχόμενων τυχαίων και άσχετων γεγονότων μεταξύ τους.
Τέλος, θα ήθελα να αναφέρω την ομάδα που τρέχουμε με το Μάριο, «ΤΡΕΞΕ ΜΑΖΙ ΜΟΥ». Πρόκειται για μία ομάδα που, χωρίς καμία υπερβολή, είναι δεύτερη οικογένεια και ίσως για πολλούς και πρώτη καθώς στελεχώθηκε από γονείς με παιδιά που είναι αθλητές σήμερα με αμαξίδιο! Και για κάθε χιλιόμετρο που κάνουμε το αφιερώνω στους γονείς μου, για τις αξίες τις αρχές και τη μαχητικότητα που έχω σήμερα.
Δεν ήταν, όμως, μόνο η προσπάθεια του Μάριου και του Άρη που αξίζει να αναφερθούμε. Στον ίδιο αγώνα No Finish Line συμμετίχε και ο αθλητής ΑΜΕΑ Χρήστος Κυπριώτης με συνοδό τον Κωνσταντίνο Βαζάκα μέλη και αυτοί της ομάδας «ΤΡΕΞΕ ΜΑΖΙ ΜΟΥ».
